"Wat zou jij doen ?"


Ik trof hem in de tuin van ons verpleeghuis. Hij is graag op zichzelf en zit daar regelmatig helemaal alleen.

Ik schoof bij hem aan. Want hij vindt het wel fijn af en toe een gesprek te kunnen voeren. Hij verhaalt dan over delen uit zijn leven. Zo blikken we terug, er is ruimte voor herinneringen, gemis, verdriet en vreugde. Terugblikken, waarderen, afsluiten is een terugkerend thema in mijn ontmoetingen als geestelijk verzorger.
In de huidige tijd - de maand mei, oorlog in Oekraïne - wordt er in huis regelmatig gesproken over WO II. Ook hij vertelt hoe hij als jonge jongen in een bezet Nederland keuzes moest maken. Het verhaal maakt indruk op me. Zijn vanzelfsprekendheid komt tegenover mijn verwondering te staan. Er komt een vraag bij me op. Ik aarzel, kan ik deze eigenlijk wel stellen. Op dit moment is er voldoende vertrouwen tussen ons, dus ik zeg "Heeft u nooit eens gedacht het niet te doen". Er klonk verbazing en ongeloof door in zijn stem. "Nee, natuurlijk niet". Hij vervolgde zijn verhaal waarin hij duidelijk maakte in welke omstandigheden hij en zijn ouderlijk gezin verkeerden: wat zou jij doen? Ik bleef hem het antwoord schuldig... *

Op de dag van de bevrijding bezochten wij de musical Soldaat van Oranje. De voorstelling begint net voor de tweede wereld oorlog. We zien een gemêleerde groep van studiegenoten, van verschillende kom-af. Zo maken we kennis met een Joodse jongen, met de zoon van een NSB-er, met een meeloper, een twijfelaar en iemand die zich afzet.
Allen worden ze geconfronteerd met de naderende oorlog. Hierdoor is niets meer hetzelfde, liefde en vriendschap zijn niet langer vanzelfsprekend. De oorlog zet alles op zijn kop, de verhoudingen staat op scherp. Ieder heeft zijn eigen achtergrond en eigen (levens-)verhaal.
Ze worden allemaal met vragen geconfronteerd en moeten hun eigen keuzes maken.
"Wat zou jij doen?"
De verschillende personen uit de musical houden ons als het ware een spiegel voor. Want welke keuze zou jij maken. Zijn we de held of ...?
Gaandeweg wordt duidelijk dat kiezen niet gemakkelijk en vanzelfsprekend is. In veranderende omstandigheden worden wellicht andere keuzes gemaakt.
De kleine tentoonstelling, die ik in de pauze bezocht, maakte dit ook duidelijk. Ook hier stond het thema 'kiezen' centraal. Want, wat zou jij doen? Zou jij ...?
Op die grote vraag kon je een antwoord geven. Hoewel is er wel een antwoord?
Eén van de bezoekers schreef "Ik weet (gelukkig) niet wat ik zou doen...". Kiezen is niet gemakkelijk. En kun je wel direct oordelen of keuzes in oorlogstijd?

In de jaren negentig van de vorige eeuw zag je regelmatig armbandjes en ander materiaal opduiken met de letters WWJD. Deze letters staan voor "WhatwouldJesu Do". De zin nodigt uit te bedenken wat Jezus zou doen, wanneer hij in de situatie stond, waarin jij je nu bevond. Ik vind het - net als de boven gestelde- een moeilijk vraag.
Een direct antwoord kan en wil ik niet geven. Omdat ik geloof dat sommige vragen geen sluitend antwoord hebben. Deze vragen die het leven aan ons stelt, mogen echter wel gesteld en gehoord worden.
In mijn werk als geestelijk verzorger stel ik mij daar steeds weer voor open. Ik houd daarbij het spoor aan van Hem aan wie het leven ook intense vragen heeft gesteld. Het spoor laat geloof, hoop en liefde achter. Deze drie zullen mij uiteindelijk duidelijk maken wat ik moet doen.

Marijke Verzendaal
Geestelijk verzorger

* Vanwege privacy geef ik slechts delen uit het gesprek weer.